Gërmuan një gropë në tokë, përpara fshatit.
Pastaj thirrën njerëzit të vinin për ta parë.
Ditën kur Soraya Manutchehri u dënua, i gjithë fshati u mblodh për të parë vdekjen e saj.
Jemi në vitin 1986, në Kuhpayeh, një fshat i vogël mes maleve të Iranit.
Këtu jeton Soraya, tridhjetë e pesë vjeçe, nënë e katër fëmijëve.
Nga jashtë jeta e saj duket si ajo e shumë grave të tjera të fshatit, një shtëpi e thjeshtë, një familje, ditë të mbushura me punë dhe me kujdes për fëmijët.
Por brenda atyre mureve realiteti ishte shumë ndryshe.
Martesa e saj ishte kthyer në një vend tensioni të vazhdueshëm.
Burri i saj kishte një plan të qartë, donte të martohej me një vajzë tjetër të fshatit, shumë më të re. Vajza ishte vetëm katërmbëdhjetë vjeçe.
Për ta bërë këtë pa humbur para, pa paguar mbajtje dhe pa njollosur reputacionin e tij, ai gjeti një rrugë brutale.
Ai e akuzoi Sorayan për tradhti bashkëshortore.
Në një fshat të vogël, ku të gjithë njihen dhe jeta e secilit vëzhgohet nga afër, mjaftoi shumë pak që një thashethem të kthehej në një “të vërtetë”.
Fjalët filluan të përhapeshin nga një shtëpi në tjetrën. Shikimet ndryshuan.
Pëshpëritjet u kthyen në akuza.
Soraya u përpoq të mbrohej, por pati shumë pak hapësirë për ta bërë këtë.
Ajo u çua përpara një gjykate lokale. Nuk kishte avokatë, nuk kishte një proces gjyqësor në kuptimin që e imagjinojmë sot.
Kishte dëshmi të sajuara, presion shoqëror dhe autoritetin e burrave të fshatit.
Vendimi erdhi shpejt.
Fajtore.
Dënimi ishte ndër më të tmerrshmit që parashikoheshin: vrasja me gurë (lapidimi).
Atë ditë fshati u mblodh. Soraya u nxor jashtë, në vendin ku do të zbatohej dënimi.
Trupi i saj u varros pjesërisht në tokë, duke lënë të zbuluar vetëm pjesën e sipërme.
Pastaj filluan gurët.
Ishte një vdekje e menduar të ishte e ngadaltë. Publike.
Një akt që duhej të bëhej shembull për të gjithë.
Mes njerëzve të pranishëm kishte edhe burra të fshatit dhe anëtarë të vetë familjes së saj, të detyruar të merrnin pjesë në ekzekutim sipas rregullave lokale.
Kur gjithçka përfundoi, historia e Sorayas dukej e destinuar të mbetej aty, e varrosur bashkë me të, mes atyre maleve.
Për vite me radhë bota nuk dinte asgjë.
Pastaj ndodhi diçka e papritur.
Një gazetar franko-iranian, Freidoune Sahebjam, dëgjoi rrëfimin për atë që kishte ndodhur.
Ai vendosi ta mbledhë atë dëshmi dhe ta kthejë në një libër.
Kështu lindi libri “Lapidimi i Soraya M.”
Emri i Sorayas, që për vite kishte mbetur i kufizuar në një fshat të vogël iranian, papritur kaloi kufijtë e vendit.
Libri u përkthye, u diskutua dhe u lexua në shumë vende të botës.
Vite më vonë, historia e saj u bë edhe film. The Stoning of Soraya M.
Por përtej filmit dhe faqeve të shkruara, ajo që mbetet është pyetja që historia e saj vazhdon të lërë pezull.
Çfarë ndodh kur drejtësia nuk varet nga provat, por nga pushteti, frika dhe gjykimi i komunitetit?
Sepse në ato momente një jetë mund të mbetet e bllokuar mes traditës, akuzave… dhe heshtjes.
Imazhi është marrë nga filmi The Stoning of Soraya M. (2008), i bazuar në librin e gazetarit Freidoune Sahebjam, i cili rrëfen këtë histori.